Chuỗi sự kiện trải nghiệm “Nếp Nhà 5.0: Chuyện trên mâm” sẽ diễn ra vào ngày 19/4/2026 với nhiều hoạt động tương tác như triển lãm, talkshow và trò chơi nhập vai. Thông qua cách tiếp cận sáng tạo, chương trình hướng tới việc giúp công chúng, đặc biệt là giới trẻ, hiểu rõ hơn về ý nghĩa của các quy tắc ứng xử trong bữa cơm gia đình Việt Nam và cách những giá trị này đang được tiếp nối trong đời sống hiện đại.
Khi những quy tắc quen thuộc dần trở nên xa lạ
Trong văn hóa Việt Nam, bữa cơm gia đình từ lâu không chỉ là thời điểm dùng bữa mà còn là không gian gắn kết các thế hệ và truyền tải những chuẩn mực ứng xử trong đời sống gia đình. Tuy nhiên, cùng với nhịp sống đô thị và sự thay đổi trong cấu trúc gia đình hiện đại, nhiều quy tắc quen thuộc trên bàn ăn đang dần trở nên xa lạ đối với không ít bạn trẻ.
Xuất phát từ thực tế đó, dự án “Nếp Nhà 5.0” được thực hiện nhằm tạo ra một không gian để công chúng nhìn lại những quy tắc ứng xử trên mâm cơm Việt dưới góc nhìn văn hóa và lịch sử.
 |
| Dự án Nếp Nhà - The Social OS thực hiện bởi sinh viên Học viện Ngoại giao |
Sự kiện “Nếp Nhà 5.0 - Chuyện trên mâm” thuộc khuôn khổ của dự án “Nếp Nhà”, với sự bảo trợ chuyên môn của Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại - Học viện Ngoại giao, phối hợp cùng Bảo tàng Hà Nội. Theo Ban tổ chức, chương trình hướng tới việc biến những kiến thức tưởng chừng khô khan về lễ nghi bàn ăn thành trải nghiệm tương tác gần gũi, giúp người tham gia không chỉ tìm hiểu mà còn trực tiếp thực hành những chuẩn mực ứng xử trong bữa cơm gia đình.
“Nhiều quy tắc trên mâm cơm Việt vốn quen thuộc với thế hệ trước nhưng lại khá xa lạ với người trẻ ngày nay. Chúng tôi muốn kể lại những câu chuyện văn hóa này theo cách dễ tiếp cận hơn, thông qua trải nghiệm, đối thoại và tương tác”, đại diện Ban tổ chức chia sẻ.
Hành trình khám phá “Social O.S” của văn hóa mâm cơm Việt
Một trong những điểm nhấn của sự kiện là không gian triển lãm văn hóa được thiết kế theo dòng thời gian, tái hiện sự hình thành và biến đổi của bữa cơm gia đình Việt qua nhiều giai đoạn lịch sử. Triển lãm được xây dựng theo ý tưởng “Social OS” - hệ điều hành ứng xử, trong đó mỗi giai đoạn lịch sử được xem như một “phiên bản cập nhật” của các chuẩn mực văn hóa.
Người tham gia sẽ lần lượt đi qua các khu triển lãm, bao gồm:
• Khu Social OS 1.0 - Khởi tạo nhận thức sẽ giới thiệu những câu chuyện đời thường và các quy tắc ứng xử quen thuộc trên bàn ăn.• Khu Social OS 2.0 - Thời kỳ nông nghiệp truyền thống tái hiện mâm cơm gia đình trước thế kỷ 20.• Khu Social OS 3.0 - Thời kỳ kinh tế tập trung và chuyển mình phản ánh bữa cơm gia đình trong bối cảnh xã hội giai đoạn 1970 - 2000.• Khu Social OS 4.0 - Xã hội hiện đại cho thấy những thay đổi của bữa cơm gia đình trong nhịp sống ngày nay.
Tại mỗi khu vực, người tham quan có thể tiếp cận nội dung thông qua poster, infographic, mô hình trưng bày và các mã QR thuyết minh giúp giải thích bối cảnh lịch sử, cấu trúc gia đình cũng như ý nghĩa của những quy tắc ứng xử trên bàn ăn.
Không gian triển lãm được thiết kế theo hướng trực quan, kết hợp hình ảnh, tư liệu và câu chuyện đời sống nhằm giúp người tham gia từng bước hiểu rõ cách các chuẩn mực văn hóa được hình thành, duy trì và thay đổi theo từng thời kỳ.
Trò chơi nhập vai: Khi người tham gia trở thành “nhân vật” trong bữa cơm Việt
Bên cạnh triển lãm, trò chơi nhập vai được xem là điểm nhấn trải nghiệm của sự kiện, cũng chính là Social OS 5.0. Trong phần này, người tham gia sẽ bốc thăm và hóa thân vào các vai trò quen thuộc trong bối cảnh gia đình như con cháu, nàng dâu, khách đến chơi nhà hoặc khách nước ngoài…
Trước khi bước vào thử thách nhập vai, người chơi cần tham gia hoạt động truy tìm mã QR kiến thức được đặt rải rác trong khu triển lãm. Mỗi mã QR chứa câu hỏi hoặc tình huống liên quan đến lễ nghi bàn ăn. Người chơi phải trả lời đúng để tích điểm và mở khóa các thử thách tiếp theo.
Sau khi đạt số điểm yêu cầu, người tham gia sẽ bước vào phòng nhập vai mô phỏng bữa cơm gia đình Việt, nơi họ phải xử lý các tình huống ứng xử thực tế như: chào hỏi khi bước vào nhà, sắp xếp chỗ ngồi trong bữa ăn, cách gắp thức ăn, trò chuyện trong bữa cơm, kết thúc bữa ăn và chào ra về…
Các nhân vật NPC (nhân vật hỗ trợ trò chơi) và host của chương trình sẽ quan sát và chấm điểm hành vi của người chơi dựa trên các chuẩn mực ứng xử phù hợp.
Một thành viên trong đội ngũ thiết kế trò chơi cho biết:
“Chúng tôi muốn biến việc tìm hiểu văn hóa thành một trải nghiệm giống như chơi game. Khi người tham gia phải tự mình xử lý tình huống, họ sẽ hiểu sâu hơn về ý nghĩa của các quy tắc ứng xử thay vì chỉ đọc thông tin.”
Không gian đối thoại: Khi Gen Z “update” văn hóa mâm cơm
Song song với các hoạt động trải nghiệm, sự kiện còn tổ chức talkshow chuyên đề “Khi Gen Z “update” văn hóa trên mâm cơm Việt” với sự tham gia của diễn giả chuyên gia Thủy Nguyễn (Học viện Nghiên cứu và Đào tạo Nghi thức EIA) và đại diện thế hệ trẻ Gen Z Nguyễn Nam Bảo Ngọc.
Talkshow tập trung vào câu hỏi trung tâm: “Liệu những quy tắc trên mâm cơm Việt nên được giữ gìn nguyên vẹn hay cần được điều chỉnh để phù hợp với đời sống hiện đại?” Chương trình được tổ chức dưới hình thức đối thoại mở, kết hợp trình chiếu phóng sự, trao đổi giữa các diễn giả và phần hỏi đáp trực tiếp với khán giả.
Theo Ban tổ chức, mục tiêu của talkshow không phải là đưa ra một câu trả lời duy nhất, mà là mở ra không gian để các thế hệ cùng chia sẻ quan điểm về cách những giá trị văn hóa truyền thống có thể được tiếp nối trong bối cảnh xã hội thay đổi.
Thông tin sự kiện
 |
| Sự kiện “Nếp Nhà 5.0 - Chuyện trên mâm” chính thức mở đơn đăng ký tham gia |
Chuỗi sự kiện trải nghiệm “Nếp Nhà 5.0: Chuyện trên mâm” dự kiến diễn ra trong một ngày vào 19/4/2026, với nhiều hoạt động mở cho công chúng tham gia.
- Thời gian: 9:00 - 17:00 ngày 19/4/2026
- Địa điểm: Bảo tàng Hà Nội, đường Phạm Hùng, Nam Từ Liêm, Hà Nội
- Đơn vị tổ chức: Nếp Nhà - The Social OS & Bảo tảng Hà Nội
- Đơn vị bảo trợ chuyên môn: Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối Ngoại - Học viện Ngoại giao
- Hoạt động chính: Triển lãm văn hóa - Game nhập vai - Talkshow
- Link đăng ký tham gia: https://docs.google.com/forms/
- Giá vé: 69.0000 VND (bao gồm vé vào bảo tàng + vé sự kiện + quà tặng)
Với mô hình kết hợp giữa triển lãm, trò chơi và talkshow, “Nếp Nhà 5.0: Chuyện trên mâm” kỳ vọng sẽ mở ra một cách tiếp cận mới trong việc truyền thông văn hóa, đồng thời khuyến khích người trẻ nhìn lại những giá trị ứng xử đã gắn bó với đời sống gia đình Việt qua nhiều thế hệ.
