Áo gấm và nhịp sống đời thường

Nếu chỉ nhìn vào những buổi hầu đồng với ánh đèn rực rỡ cùng với tiếng nhạc chầu văn dồn dập và những bộ trang phục lộng lẫy, người ta rất dễ nghĩ rằng đời sống của các đồng cô, đồng cậu luôn gắn liền với không gian nghi lễ, tách biệt khỏi thế giới thường ngày. Nhưng thực tế, sau khi ánh đèn tắt và chiếu hầu được thu dọn, họ lại trở về với một nhịp sống rất đỗi bình thường, thậm chí còn nhiều nỗi lo toan và tất bật như bất kỳ ai khác.

Điều đó hiện lên rất rõ trong từng nhịp sống của cô Mai. Thường ngày, công việc chính của cô là làm nghề vật lý trị liệu, một công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và cả sức bền khi phải hỗ trợ bệnh nhân phục hồi chức năng. Những giờ làm việc của cô gắn với phòng trị liệu, với những cơn đau, sự giới hạn vận động của người khác và nỗ lực từng ngày để giúp họ cải thiện sức khỏe. Trong căn phòng trị liệu ấy những cuộc trò chuyện nhỏ xen lẫn với các động tác chỉnh cơ, kéo giãn và hướng dẫn phục hồi chức năng được cô thực hiện một cách tỉ mỉ, chậm rãi và đầy kiên nhẫn.

“Làm nghề này đôi khi không chỉ cần chuyên môn, mà còn cần sự kiên nhẫn và lắng nghe”, cô chia sẻ trong lúc giúp bệnh nhân phục hồi chức năng. Đây được xem là một công việc mang tính chuyên môn cao, gắn với kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp cụ thể, hoàn toàn không liên quan đến những hình dung mà nhiều người thường gán cho khái niệm “đồng cô”.

Sau những giờ làm việc tại phòng trị liệu, cô lại trở về với vai trò của một người mẹ, người phụ nữ trong gia đình. Công việc trong ngày của cô tiếp tục nối dài với những việc không tên như nấu ăn, dọn dẹp, chăm sóc nhà cửa và lo toan từng chi tiết nhỏ để giữ nhịp sinh hoạt gia đình luôn ổn định. Khi mọi thứ tạm xong xuôi, cô mới ngồi lại dạy con học, kiểm tra từng bài tập và kiên nhẫn giải thích từng phép toán hay đoạn văn.

Cô chia sẻ: “Việc gia đình chúng ta vẫn phải làm hàng ngày, còn việc hầu cha hầu mẹ, thứ nhất mình có căn có quả, mình là con cha con mẹ. Mình sắp xếp công việc thì mình vẫn có thể làm được”. Với cô, những vai trò ấy không tồn tại tách biệt mà luôn đan xen trong cùng một nhịp sống thường nhật.

Đó là một nhịp sống lặp lại mỗi ngày, không có sự tách biệt rõ ràng giữa nghỉ ngơi và trách nhiệm. Trong quỹ thời gian còn lại, cô Mai mới dành sự chuẩn bị cho những buổi hầu đồng. Không chỉ là việc chọn trang phục hay sắp xếp lễ phục, mà còn là cả một quá trình chỉnh chu từng chi tiết từ khăn áo, phụ kiện đến không gian thực hành nghi lễ. Với cô, đó không đơn thuần là sự chuẩn bị về hình thức, mà còn là sự nghiêm cẩn trong niềm tin và thực hành tín ngưỡng đã gắn bó với mình.

Điều đáng chú ý là tất cả những vai trò ấy không tồn tại tách biệt. Cô Mai không “chia đôi” cuộc sống thành hai thế giới đối lập giữa đời thường và tâm linh, mà chúng đan xen, hòa quyện nhau trong cùng một nhịp sống. Buổi sáng là người làm nghề trị liệu, buổi chiều là người mẹ trong gia đình, và khi cần thiết, là một người thực hành tín ngưỡng với sự trang nghiêm riêng. Chính sự đan xen ấy cho thấy một góc nhìn khác về các đồng cô, đồng cậu khi họ không phải những nhân vật xa rời đời sống xã hội, mà là những con người đang sống rất thật giữa đời thường. Họ mang trong mình những trách nhiệm rất cụ thể với công việc, gia đình và cộng đồng. Đồng thời vẫn gìn giữ một nét văn hóa – tín ngưỡng đã tồn tại qua nhiều thế hệ.

Và có lẽ, chính sự “bình thường” ấy lại làm nên chiều sâu của câu chuyện. Bởi phía sau những nghi lễ mang màu sắc linh thiêng, vẫn là những con người đang sống, đang lo toan, đang yêu thương và đang tiếp tục cuộc sống của mình mỗi ngày, một cách rất giản dị nhưng không kém phần bền bỉ.

Huyền Linh, Kiều Tâm, Xuân Quỳnh