Trong bức tranh tổng thể của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam giai đoạn, sự dịch chuyển của các mô hình ươm tạo ngay từ ghế nhà trường đang trở thành một xu hướng tất yếu. Không còn là những phong trào bề nổi hay các bài tập nhóm đơn thuần, các cuộc thi khởi nghiệp cấp trường hiện nay đang dần lột xác để trở thành những "bệ phóng" thực thụ, nơi ý tưởng sinh viên buộc phải đối mặt với sự sàng lọc khốc liệt của thị trường trước khi bước ra biển lớn. Tinh thần đó đã được thể hiện rõ nét và đầy áp lực tại Vòng Chung kết cuộc thi "Sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp" (STARTUP 2026) tại Trường Cao đẳng Công Thương TP.HCM.
 |
| Ban giám khảo cùng đại diện các đội thi |
Sự kiện diễn ra không chỉ là đích đến cuối cùng của 13 đội thi xuất sắc nhất sau nhiều vòng sàng lọc, mà còn được ví như một phiên thu nhỏ của quá trình gọi vốn thực tế. Điểm khác biệt lớn nhất tạo nên sức nặng chuyên môn cho mùa giải năm nay chính là cơ cấu Hội đồng Ban giám khảo - một sự kết hợp có tính toán kỹ lưỡng giữa tư duy đầu tư mạo hiểm, nền tảng công nghệ và kỹ năng thực chiến.
Theo Quyết định thành lập Ban Giám khảo, "ghế nóng" năm nay quy tụ những chuyên gia dày dặn kinh nghiệm: Bà Võ Phương Quỳnh - Giám đốc Điều hành Zone Startups Việt Nam; Ông Nguyễn Việt Đức - Chủ tịch & Nhà sáng lập Công ty Quản lý Đầu tư Khởi nghiệp Sáng tạo ICM và Ông Ngô Hữu Thống - Chủ tịch & Nhà sáng lập DIGISO Group, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ và Phát triển Nhân lực AIOV; Ông Vũ Tiến Hiếu - Phụ trách Phòng Quản lý Khoa học và Hợp tác Đào tạo Đặc biệt, sự xuất hiện của Bà Võ Thị Mỹ Duyên - Nhà sáng lập và Giám đốc Đào tạo Học viện Kỹ năng VTALK trong vai trò thành viên BGK cho thấy sự chú trọng của ban tổ chức vào yếu tố "con người" và kỹ năng thuyết phục - một trong những điểm yếu thường thấy của các startup sinh viên khi gọi vốn.
 |
| ThS. Võ Thị Mỹ Duyên - Giám đốc Đào tạo Học viện Kỹ năng VTALK cùng với các Ban Giám khảo |
Sự kết hợp giữa tư duy đầu tư mạo hiểm, công nghệ và kỹ năng mềm từ hội đồng giám khảo đã đặt ra những "bài toán" hóc búa cho các đội thi, buộc các bạn trẻ phải bảo vệ dự án không chỉ trên lý thuyết mà còn ở tính khả thi về dòng tiền và vận hành. Chính vì vậy, 13 dự án lọt vào chung kết năm nay đã phải trải qua những màn phản biện gay gắt. Những câu hỏi không dừng lại ở việc "Sản phẩm của em có gì hay?", mà xoáy sâu vào bài toán dòng tiền, chi phí thu hút một khách hàng (CAC) hay vòng đời giá trị của khách hàng (LTV). Đây là những thuật ngữ mà trước đây có thể còn xa lạ trên giảng đường, nhưng nay đã trở thành ngôn ngữ chung bắt buộc tại STARTUP 2026.
Một trong những điểm nổi bật trong Ban Giám khảo năm nay là sự góp mặt của Thạc sĩ Võ Thị Mỹ Duyên. Với kinh nghiệm là chuyên gia đào tạo kỹ năng, khởi nghiệp, chị Duyên đã mang đến một góc nhìn quan trọng về yếu tố con người trong các dự án startup. Chị Duyên nhấn mạnh rằng một startup thành công không chỉ cần một sản phẩm tốt, mà còn cần những con người đủ khả năng vận hành và điều hành nó. Trong suốt cuộc thi, chị Duyên đã giúp các đội thi nhận ra rằng mâu thuẫn nội bộ, thiếu kỹ năng thuyết phục hoặc không biết cách truyền đạt tầm nhìn có thể là nguyên nhân chính dẫn đến sự thất bại của một startup, thay vì chỉ là vấn đề về sản phẩm.
Quan sát 13 đội thi tranh tài, có thể thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận vấn đề, từ các giải pháp thương mại điện tử, ứng dụng công nghệ xanh cho đến các dịch vụ tiện ích đời sống. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn nằm ở khâu thực thi. Nhiều dự án có ý tưởng đột phá nhưng lại vấp phải bài toán logistics và vận hành khi quy mô tăng lên. Những chia sẻ thẳng thắn từ ban giám khảo ngay tại hội trường đã giúp các sinh viên "tỉnh mộng" sớm, hiểu rằng khoảng cách từ một bản kế hoạch kinh doanh trên giấy đến một đơn hàng thực tế là cả một quá trình trầy vi tróc vảy.
 |
| Các đội thi đã có một ngày bùng nổ với những sáng tạo cho Startup tương lai của mình |
STARTUP 2026 khép lại không chỉ với những giải thưởng được trao, mà quan trọng hơn là sự thay đổi trong tư duy của người trẻ. Việc Trường Cao đẳng Công Thương TP.HCM chủ động kết nối doanh nghiệp vào quy trình đánh giá đã xóa mờ ranh giới giữa "học" và "làm". Đối với 13 đội thi, cuộc thi này không phải là đích đến, mà là vạch xuất phát để họ bước vào thương trường với một tâm thế vững vàng hơn, ít ảo tưởng hơn và sẵn sàng cho những va đập thực tế phía trước. Đó mới chính là giá trị cốt lõi và bền vững nhất mà một sân chơi khởi nghiệp trong trường học cần hướng tới.
Quang Khải
